Wat is intracommunautaire btw?
Intracommunautaire btw verwijst naar de regels inzake belasting over de toegevoegde waarde voor handelstransacties tussen ondernemingen of particulieren in verschillende landen van de Europese Unie (EU).
Ze heeft betrekking op goederenverkeer, diensten en bepaalde onlineverkopen.
Anders dan soms wordt gedacht, bestaat er geen uniform intracommunautair btw-tarief. Elk land behoudt zijn eigen tarieven, terwijl de Europese regelgeving onder meer de plaats van belastingheffing en de persoon die de btw verschuldigd is, bepaalt.
Intracommunautaire levering en verwerving: wat is het verschil?
Een intracommunautaire levering is een verkoop van goederen die vanuit de ene lidstaat naar een andere worden verzonden. Ze kan in het land van vertrek van btw zijn vrijgesteld als aan de wettelijke voorwaarden is voldaan.
Een intracommunautaire verwerving is de aankoop van die goederen in het land van bestemming. De zakelijke koper kan de belasting dan in zijn land moeten aangeven.
Voorbeeld: een Belgische onderneming verkoopt voor 2 000 € materiaal aan een Franse vennootschap. De goederen worden van België naar Frankrijk vervoerd. Als aan de vrijstellingsvoorwaarden is voldaan, stelt de leverancier een factuur zonder Belgische btw op en geeft de Franse onderneming de verwerving aan volgens de Franse regels.
Overzicht van de belangrijkste intracommunautaire handelingen
| Situatie | Gebruikelijke behandeling |
|---|---|
| Verkoop van goederen vanuit België aan een Franse onderneming | Belgische vrijstelling mogelijk onder voorwaarden |
| Gewone B2B-dienst voor een Duitse onderneming | De heffing wordt doorgaans naar de klant verlegd |
| Aankoop van materiaal in Frankrijk, geleverd in België | Verwerving doorgaans onderworpen aan Belgische btw |
| Onlineverkoop aan een Nederlandse particulier | Regels voor afstandsverkopen en btw van het land van bestemming |
| Aankoop van een Europese dienst door een Belgische zelfstandige | Verlegging van de heffing in België mogelijk |
| Verkoop van goederen aan een land buiten de EU | Uitvoerregels, die verschillen van intracommunautaire leveringen |
Het onderscheid tussen zakelijke klanten (B2B) en particulieren (B2C) is dus het eerste punt om te onderzoeken.
Bronnen: Commission européenne: TVA transfrontière: biens, services et exceptions · EUR-Lex: directive TVA 2006/112/CE, texte consolidé au 14 avril 2025
Hoe krijgt u een intracommunautair btw-nummer in België?
Het intracommunautaire btw-nummer is een uniek fiscaal identificatienummer waarmee een onderneming wordt geïdentificeerd voor handelingen die onder de Europese btw-regels vallen.
Elke nationale belastingadministratie kent de identificaties toe die onder haar bevoegdheid vallen en beheert ze.
Hoe ziet een Belgisch btw-nummer eruit?
In België bestaat het btw-nummer uit de landcode BE, gevolgd door de tien cijfers van het ondernemingsnummer.
Fictief voorbeeld van de schrijfwijze: BE 0123.456.789.
Het ondernemingsnummer wordt toegekend bij de inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO). Dat u dit nummer hebt, betekent echter niet dat uw btw-identificatie automatisch is geactiveerd.
Een belastingplichtige onderneming moet de voorgeschreven identificatiestappen uitvoeren voordat zij haar belastbare activiteit begint.
Aanvraag van een btw-nummer en formulier 604A
Om een actief btw-nummer te verkrijgen, doorloopt de ondernemer normaal de volgende stappen:
- Schrijf uw activiteit of vennootschap in de KBO in.
- Ontvang uw ondernemingsnummer van tien cijfers.
- Dien een aanvraag tot toekenning van een btw-nummer of btw-identificatie in met formulier 604A.
- Vul de gevraagde informatie over de activiteit, de zetel van de onderneming en het gekozen fiscale stelsel in.
- Wacht tot de btw-administratie de aanvraag heeft verwerkt.
Formulier 604A wordt elektronisch ingediend via de toepassing e604, die ook via MyMinfin toegankelijk is.
De FOD Financiën vraagt deze stap uit te voeren na de inschrijving in de KBO en vóór de start van de economische activiteit.
De ondernemer kan de procedure zelf uitvoeren of zich laten begeleiden door een ondernemingsloket of een accountant.
Formulier 604B dient voor wijzigingen en formulier 604C voor de stopzetting van de activiteit.
Raadpleeg voor uw aanvraag de officiële e604-dienst van de FOD Financiën.
Hoe vindt u het btw-nummer van een Belgische of Franse vennootschap?
Voor een Belgische onderneming kunt u gratis zoeken via Public Search van de KBO.
U vindt er openbare gegevens zoals de maatschappelijke naam, het ondernemingsnummer, het adres van de zetel en de vestigingseenheden.
Voor een Franse onderneming bestaat het intracommunautaire btw-nummer uit het voorvoegsel FR, een controlesleutel van twee tekens en een SIREN-nummer van negen cijfers.
Het SIRET-nummer telt veertien cijfers en identificeert een specifieke vestiging. De eerste negen cijfers komen overeen met het SIREN-nummer.
Sommige rekentools kunnen op basis van het SIREN-nummer een mogelijk Frans btw-nummer samenstellen, maar die berekening garandeert niet dat het nummer officieel is toegekend of fiscaal geldig is.
De controle moet via het VIES-systeem worden uitgevoerd.
Bronnen: SPF Finances: début, modification et fin d’activité, formulaires e604A, e604B et e604C · Commission européenne: Vérifier un numéro de TVA dans VIES · SPF Finances: application e604, identification et changements TVA · SPF Économie: BCE Public Search, recherche publique des entreprises · Service Public Entreprendre: numéro de TVA intracommunautaire français · Service Public Entreprendre: numéros SIREN et SIRET des entreprises
Hoe controleert u een intracommunautair btw-nummer met VIES?
Het VIES-systeem (VAT Information Exchange System) is een gratis onlinehulpmiddel van de Europese Commissie waarmee u de geldigheid van een btw-nummer voor intracommunautaire handelingen kunt controleren.
Het raadpleegt de gegevens van de nationale belastingadministraties. Het is een zoekmachine en geen Europese databank die nummers toekent.
Gratis een btw-nummer controleren in vijf stappen
- Ga naar de officiële VIES-website.
- Selecteer het land dat het identificatienummer heeft uitgegeven.
- Voer het te controleren btw-nummer in.
- Start de zoekopdracht om de status te bekijken.
- Bewaar het resultaat van de nummercontrole samen met de controledatum.
De dienst kan bepaalde bedrijfsgegevens tonen, afhankelijk van de informatie die de betrokken nationale administratie beschikbaar stelt.
U controleert het nummer idealiter voordat u een intracommunautaire transactie afrondt waarvoor een geldige btw-identificatie nodig is.
Wat betekent een geldig of ongeldig resultaat?
Een geldig resultaat betekent dat het nummer voor de betrokken handel wordt erkend in de geraadpleegde nationale gegevens.
Een ongeldig resultaat kan betekenen dat het nummer niet bestaat, niet voor handelingen binnen de EU is geactiveerd of dat de registratie nog niet is afgerond.
Als uw klant zegt dat zijn btw-nummer geldig is maar VIES het tegendeel aangeeft, vraag hem dan om bevestiging bij zijn belastingadministratie of bevoegde fiscale dienst.
Een eenvoudige fout in de landcode of de cijfers kan de mislukte controle ook verklaren.
Wat doet u wanneer het VIES-systeem niet werkt?
Het hulpmiddel kan tijdelijk niet beschikbaar zijn door technische problemen of onderhoud aan de nationale databanken.
Probeer het in dat geval later opnieuw. Een storing bewijst niet dat het nummer ongeldig is.
U kunt ook contact opnemen met de bevoegde belastingadministratie voor aanvullende informatie.
Bewaar een bewijs van de controles voor uw boekhouding. Dat kan nuttig zijn bij een fiscale controle.
Belangrijk: een nummer dat VIES erkent, bewijst op zichzelf niet dat aan alle vrijstellingsvoorwaarden is voldaan. Bij een intracommunautaire levering moet u onder meer het werkelijke vervoer van de goederen controleren.
Bronnen: Commission européenne: Vérifier un numéro de TVA dans VIES · SPF Finances: Déposer un relevé intracommunautaire et vérifier les numéros TVA
Hoe factureert u intracommunautaire handelingen?
Om uw intracommunautaire verkopen te factureren, bepaalt u eerst of het om een goederenlevering, een dienst of een verkoop aan een particulier gaat.
Voor een btw-plichtige klant in een andere lidstaat kunnen specifieke factureringsmechanismen gelden wanneer aan alle voorwaarden is voldaan.
Factuur zonder btw voor een intracommunautaire levering
Een Belgische onderneming kan een factuur zonder Belgische btw opstellen wanneer zij goederen verkoopt aan een onderneming die in een andere lidstaat is geïdentificeerd, op voorwaarde dat de goederen België daadwerkelijk verlaten en aan de overige wettelijke voorwaarden is voldaan.
De klant moet de leverancier een btw-nummer meedelen dat door een andere lidstaat is toegekend. De levering moet ook correct in de intracommunautaire opgave worden opgenomen, tenzij de tekortkoming naar behoren bij de administratie wordt verantwoord.
Neem een Belgische vennootschap die voor 1 500 € goederen levert aan een Franse vennootschap met een geldig intracommunautair btw-nummer.
| Factuuronderdeel | Bedrag |
|---|---|
| Goederen exclusief btw | 1 500,00 € |
| Aangerekende Belgische btw | 0,00 € |
| Totaal te betalen | 1 500,00 € |
De btw-vrijstelling berust onder meer op artikel 39bis van het Belgische Btw-Wetboek.
De factuur moet de passende fiscale behandeling vermelden en de verkoper moet de bewijsstukken van het vervoer bewaren.
Het gaat niet om de automatische toepassing van een tarief van 0%, maar om een vrijstelling met specifieke voorwaarden.
Diensten en verlegging van de heffing
Voor B2B-diensten die onder de algemene regel vallen, is de btw doorgaans verschuldigd in het land waar de zakelijke klant is gevestigd.
Via de verlegging van de heffing geeft de klant de belasting dan zelf aan.
Voorbeeld: een Belgisch bureau factureert 800 € aan grafische diensten aan een Franse onderneming die voor btw is geïdentificeerd.
De Belgische dienstverlener stelt een factuur van 800 € zonder Belgische btw op. De Franse klant verwerkt de belasting volgens zijn nationale verplichtingen.
Wanneer dit mechanisme van toepassing is, moet de factuur de vermelding « Btw verlegd » bevatten.
Bepaalde diensten, onder meer rond onroerend goed, evenementen of restaurantdiensten, volgen bijzondere regels voor de plaatsbepaling.
Welke vermeldingen zijn verplicht op de factuur?
Of uw factuur aan de voorschriften voldoet, hangt af van de regels die op de transactie van toepassing zijn.
Een intracommunautaire factuur moet onder meer de volgende gegevens bevatten, wanneer die vermeldingen vereist zijn:
- De naam en het adres van de betrokken ondernemingen.
- De btw-identificatienummers van de verkoper en de koper.
- Het nummer en de datum van de factuur.
- De omschrijving van de goederen of diensten.
- De maatstaf van heffing en de gefactureerde bedragen.
- De nodige fiscale informatie.
- De verwijzing naar de vrijstelling of de toepasselijke vermelding van verlegging van de heffing.
De wettelijke vermeldingen voor een vrijgestelde goederenlevering en een B2B-dienst met verlegging van de heffing zijn niet onderling verwisselbaar.
Meer over de nodige controles leest u in onze gids om de btw op een factuur te controleren.
Bronnen: Commission européenne: TVA transfrontière: biens, services et exceptions · EUR-Lex: directive TVA 2006/112/CE, texte consolidé au 14 avril 2025 · Justel: arrêté royal n° 1 du 29 décembre 1992, article 5, mentions de la facture
Hoe werkt de verlegging van de heffing bij een Europese aankoop?
Bij verlegging van de heffing gaat de verplichting om de btw aan te geven over naar de afnemer van de handeling, wanneer de regelgeving daarin voorziet.
Bij een intracommunautaire verwerving van goederen geeft de kopende onderneming de btw doorgaans aan in het land van bestemming.
Voorbeeld: een Belgische onderneming koopt voor 1 000 € in Frankrijk
Een Belgische vennootschap koopt beroepsmateriaal bij een Franse leverancier voor 1 000 € exclusief btw. De goederen worden naar België vervoerd en zijn onderworpen aan het normale Belgische tarief van 21%.
| Berekening | Bedrag |
|---|---|
| Aankoop exclusief btw | 1 000,00 € |
| Belgische btw verschuldigd tegen 21% | 210,00 € |
| Aftrekbare btw bij volledig recht op aftrek | 210,00 € |
| Nettosaldo van de handeling | 0,00 € |
De onderneming geeft 210 € verschuldigde btw aan en kan tegelijkertijd 210 € aftrekken als zij een volledig recht op aftrek heeft.
Die neutraliteit is niet automatisch. Een onderneming zonder recht op aftrek, bijvoorbeeld onder de vrijstellingsregeling, kan de btw zelf moeten dragen.
Lees onze gids over exclusief en inclusief btw om het verschil tussen de bedragen te begrijpen.
Bronnen: Commission européenne: TVA transfrontière: biens, services et exceptions · Belgium.be: Déduction de la TVA en amont · SPF Finances: déclaration spéciale de TVA
Welke btw-tarieven gelden in Europa?
Er bestaat geen gemeenschappelijk intracommunautair btw-tarief voor alle landen van de Europese Unie.
Elke lidstaat past binnen het Europese kader zijn eigen tarieven voor de belasting over de toegevoegde waarde toe.
Het normale Belgische btw-tarief bedraagt 21%, terwijl het normale Franse btw-tarief 20% bedraagt. Die verschillen zijn belangrijk voor ondernemingen die in meerdere landen handelingen verrichten.
Vergelijking van de normale Europese btw-tarieven
| EU-land | Landcode | Normaal tarief |
|---|---|---|
| België | BE | 21% |
| Frankrijk | FR | 20% |
| Duitsland | DE | 19% |
| Nederland | NL | 21% |
| Luxemburg | LU | 17% |
| Spanje | ES | 21% |
| Italië | IT | 22% |
Deze normale tarieven vervangen de verlaagde tarieven of bijzondere regelingen niet.
In België gelden ook tarieven van 6% en 12% voor bepaalde categorieën goederen en diensten. In Frankrijk behoren 10% en 5,5% tot de belangrijkste verlaagde tarieven.
De eerste vraag is dus niet of u 21% of 20% kiest, maar welk land het recht heeft om de handeling te belasten.
Raadpleeg onze tabel met Belgische btw-tarieven of de Europese documentatie over btw-tarieven.
Bronnen: Your Europe: Taux nationaux de TVA dans l’Union européenne · SPF Finances: Taux de TVA
Welke fiscale verplichtingen hangen samen met intracommunautaire btw?
De fiscale verplichtingen beperken zich niet tot facturatie. Afhankelijk van het toepasselijke stelsel moet de onderneming haar handelingen ook bij de belastingadministratie aangeven.
Vóór de aangifte moet duidelijk zijn wie de btw verschuldigd is: afhankelijk van de aard van de handeling kan dat de leverancier of de koper zijn.
Periodieke btw-aangifte in België
Een Belgische onderneming onder de normale regeling moet de betrokken handelingen in haar btw-aangiften opnemen.
Die worden doorgaans maandelijks of driemaandelijks via Intervat ingediend.
De verwerking van intracommunautaire aankopen, vrijgestelde verkopen en diensten hangt af van de fiscale categorie.
Raadpleeg voor de formaliteiten en termijnen onze gids over de btw-aangifte in België.
Intracommunautaire opgave: de codes L, S en T
De intracommunautaire opgave bevat bepaalde handelingen voor klanten die in een andere lidstaat voor btw zijn geïdentificeerd.
| Code | Categorie van handeling |
|---|---|
| L | Vrijgestelde intracommunautaire leveringen van goederen |
| S | Intracommunautaire diensten die in de opgave moeten worden opgenomen |
| T | Bijzondere driehoekshandelingen |
De opgave vermeldt onder meer het land, het btw-nummer van de klant, de code van de handeling en het bedrag.
Ze moet overeenstemmen met de facturen en de boekhoudkundige gegevens. Deze controle helpt verschillen tussen de commerciële informatie en de ingediende aangiften te voorkomen.
Wanneer er geen handelingen of correcties te vermelden zijn, vraagt de FOD Financiën geen nihilopgave.
Bijzondere aangifte voor bepaalde ondernemingen
Belastingplichtigen die geen periodieke aangifte indienen, kunnen toch btw verschuldigd zijn op bepaalde intracommunautaire aankopen.
Dan is een bijzondere aangifte nodig om de verschuldigde belasting aan te geven en te betalen.
De btw-regels verschillen naargelang de categorie van aankoop, het stelsel van de onderneming en eventuele uitzonderingen.
De website van de FOD Financiën over de bijzondere aangifte beschrijft de toepasselijke stappen.
Bronnen: SPF Finances: Déclaration périodique · SPF Finances: Relevé intracommunautaire · SPF Finances: Déposer un relevé intracommunautaire et vérifier les numéros TVA · SPF Finances: déclaration spéciale de TVA
Intracommunautaire btw en de Belgische vrijstellingsregeling
Een onderneming onder de btw-vrijstellingsregeling blijft belastingplichtig, ook al rekent zij normaal geen btw aan op de handelingen die onder haar regeling vallen.
In België bedraagt de gewone vrijstellingsdrempel in 2026 een jaarlijkse omzet van 25 000 € exclusief btw, onder voorbehoud van de wettelijke voorwaarden. Bij een start van de activiteit in de loop van het jaar kan die drempel onder meer naar verhouding worden verminderd.
Intracommunautaire aankopen onder de vrijstellingsregeling
Voor bepaalde verwervingen van goederen binnen de Europese Unie speelt een drempel van 11 200 € een rol bij het bepalen van de fiscale verplichtingen. Deze drempel geldt niet voor nieuwe vervoermiddelen of accijnsproducten, waarvoor bijzondere regels gelden.
Onder die drempel kunnen bepaalde ondernemingen, onder voorwaarden, facturen ontvangen met de btw van het land van de leverancier.
De leverancier kan echter Belgische btw moeten aanrekenen wanneer de regels voor afstandsverkopen van toepassing zijn.
Ze kunnen ook kiezen voor belastingheffing in België, onder meer door hun Belgische btw-nummer onder de voorgeschreven voorwaarden mee te delen.
Wanneer de drempel wordt overschreden, worden de betrokken verwervingen volgens de toepasselijke regels belastbaar in België.
Voor B2B-diensten die vanuit een andere lidstaat worden afgenomen, geldt die drempel van 11 200 € niet.
Een zelfstandige onder de vrijstellingsregeling die professionele software bij een Franse onderneming koopt, kan daardoor Belgische btw moeten betalen via een bijzondere aangifte, zelfs voor een beperkt bedrag.
De Europese drempels die u moet kennen
| Bedrag | Waarop heeft het betrekking? |
|---|---|
| 25 000 € | Gewone vrijstellingsdrempel in België in 2026 |
| 11 200 € | Drempel voor bepaalde intracommunautaire verwervingen van goederen |
| 10 000 € | Gemeenschappelijke drempel voor bepaalde B2C-afstandsverkopen en specifieke diensten in de EU |
| 100 000 € | Maximale EU-omzet voor de grensoverschrijdende SME-vrijstellingsregeling, onder andere voorwaarden |
Deze vier bedragen horen bij verschillende regelingen en mogen niet bij elkaar worden opgeteld.
De gedetailleerde voorwaarden vindt u in onze gids over de btw-vrijstelling in België.
Bronnen: SPF Finances: Régime de la franchise de taxe · SPF Finances: régime SME de franchise pour les petites entreprises dans l’Union européenne · SPF Finances: déclaration spéciale de TVA · SPF Finances: Guichet unique OSS
Intracommunautaire btw en verkopen aan particulieren
Voor een verkoop aan een zakelijke klant met een btw-identificatie gelden niet noodzakelijk dezelfde regels als voor een verkoop aan een particulier.
Bij afstandsverkopen van goederen aan particulieren binnen de Europese Unie is de btw in beginsel verschuldigd in het land van bestemming.
Dankzij een gemeenschappelijke drempel van 10 000 € kan een onderneming die slechts in één lidstaat is gevestigd, onder voorwaarden de belastingheffing in haar eigen land behouden.
Boven die drempel geldt voor de betrokken handelingen normaal de belastingheffing in het land van de klant.
Hoe werkt het OSS-éénloketsysteem?
Met OSS (One Stop Shop) kunnen ondernemingen die aan de voorwaarden voldoen, de aangifte en betaling van btw op bepaalde Europese B2C-verkopen centraliseren.
Voor uitsluitend de handelingen die onder het systeem vallen, vermijdt het afzonderlijke btw-registratiestappen in elke lidstaat van verbruik.
Een Belgische onderneming die online aan Franse en Nederlandse particulieren verkoopt, kan dit loket bijvoorbeeld gebruiken om de betrokken belastingen aan te geven.
En bij dropshipping?
Bij dropshipping moet u bepalen waar de goederen zich bevinden, wie ze verzendt, welke verkoper juridisch optreedt en in welk land de klant zich bevindt.
Wanneer de producten uit een land buiten de Europese Unie komen, kunnen invoerregels of het IOSS-mechanisme van toepassing zijn.
Met alleen het btw-nummer van de verkoper kunt u de volledige handeling dus niet kwalificeren.
Bronnen: SPF Finances: Guichet unique OSS · Commission européenne: TVA transfrontière: biens, services et exceptions
Drie controles voor een correcte intracommunautaire facturatie
Controleer het btw-nummer en bewaar het bewijs
Controleer de identificatie van uw klant in VIES voordat u een vrijgestelde intracommunautaire levering verricht.
Bewaar het resultaat van de controle, de datum en de gegevens waarmee u de medecontractant kunt identificeren.
Een eerdere controle garandeert niet dat een nummer onbeperkt geldig blijft.
Controleer het werkelijke vervoer van de goederen
Een Franse klant met een geldig nummer kan goederen kopen die fysiek in België blijven.
In dat geval volstaat het Franse nummer niet om de vrijstelling voor een intracommunautaire levering te rechtvaardigen.
Onderzoek de vervoersdocumenten, de plaatsen van vertrek en aankomst en de overige wettelijke voorwaarden.
Controleer de samenhang tussen facturen en aangiften
Vergelijk de btw-nummers, bedragen en codes van de handelingen met uw boekhouding voordat u uw intracommunautaire opgave indient.
Controleer ook de creditnota's en eventuele correcties.
Deze eenvoudige procedure vergemakkelijkt de administratie en kan fouten bij een fiscale controle helpen beperken.
Bronnen: Commission européenne: Vérifier un numéro de TVA dans VIES · SPF Finances: Relevé intracommunautaire · EUR-Lex: directive TVA 2006/112/CE, texte consolidé au 14 avril 2025
Wat u moet onthouden voordat u in Europa factureert
Intracommunautaire btw beperkt zich niet tot een Europees nummer of een factuur zonder belasting.
Begin voor een correcte behandeling van een handeling met het identificeren van uw klant, het controleren van zijn nummer in VIES en het bepalen van het land van belastingheffing. Onderzoek vervolgens de eventuele vrijstelling, de verlegging van de heffing en uw aangifteverplichtingen.
Zodra de fiscale behandeling correct is bepaald, kunt u onze Belgische btw-calculator gebruiken om de bedragen exclusief en inclusief btw en de bijbehorende btw te berekenen.
Voor complexe handelingen, driehoekshandelingen of situaties met meerdere buitenlandse vestigingen blijft begeleiding door een accountant aanbevolen.
Bronnen: Commission européenne: TVA transfrontière: biens, services et exceptions · Commission européenne: Vérifier un numéro de TVA dans VIES