Hoe controleert u de btw op een factuur in België?
Bij de controle van een Belgische factuur zijn drie aanvullende controles nodig: de identificatie van de partijen, de naleving van de factuurvereisten en de juistheid van de bedragen.
Een factuur met correcte berekeningen kan een verkeerd btw-nummer bevatten. Omgekeerd kan een correct geïdentificeerde leverancier een verkeerd tarief hebben toegepast.
De drie stappen van de controle
- Controleer de onderneming en haar btw-nummer. Kijk de naam, het adres en de status van de leverancier of klant na. Raadpleeg de KBO voor een Belgische onderneming. Gebruik voor transacties binnen de EU ook VIES.
- Bekijk de vermeldingen op de factuur. Controleer onder meer het factuurnummer, de uitgiftedatum, de identiteit van de partijen, de omschrijving van de goederen of diensten en eventuele vermeldingen over vrijstelling of verlegging van de btw.
- Bereken de bedragen opnieuw. Vergelijk de hoeveelheden, de prijzen exclusief btw, de btw-tarieven, de kortingen en de totalen inclusief btw met de gegevens op het document.
Met deze drie stappen spoort u een groot deel van de gebruikelijke afwijkingen op. Bij een handeling die onder een bijzondere regeling valt, vervangen ze echter geen volledige fiscale beoordeling.
Welke gratis hulpmiddelen kunt u gebruiken om een factuur te controleren?
| Hulpmiddel | Wat kunt u controleren? | Belangrijkste beperking |
|---|---|---|
| KBO Public Search | Identiteit, ondernemingsnummer, adres, status en activiteit | Bevestigt op zichzelf niet de geldigheid voor intracommunautaire handelingen |
| VIES | Geldigheid van een btw-nummer voor intracommunautaire handelingen | Bevestigt niet dat de factuur aan alle vereisten voldoet |
| MyMinfin | Attest van geldigheid van een Europees btw-nummer en aanvullende controles | Voor bepaalde aanvragen moet u zich aanmelden en is verwerking nodig |
| CalculTVA.be | Bedragen exclusief btw, btw en bedragen inclusief btw, meerdere tarieven en verschillen | Controleert btw-nummers niet rechtstreeks |
Deze hulpmiddelen hebben elk een ander doel. Het is doorgaans nuttiger ze samen te gebruiken dan op één enkele bevestiging te vertrouwen.
Een Belgisch btw-nummer controleren via de KBO
Ga eerst na of het nummer op de factuur werkelijk bij de betrokken onderneming hoort.
Hoe herkent u een Belgisch btw-nummer?
In België kent de Kruispuntbank van Ondernemingen het ondernemingsnummer toe. Het bestaat uit 10 cijfers (FR), waarvan het eerste een 0 of een 1 is.
Wanneer het nummer als btw-identificatienummer is geactiveerd, staat de landcode BE ervoor.
Let op: een ondernemingsnummer is niet automatisch geactiveerd voor btw. Bepaalde ondernemingen en organisaties zijn in de KBO geregistreerd zonder over een gewone btw-identificatie te beschikken.
Een eerste controle van het formaat kan een invoerfout aan het licht brengen. Een correct opgebouwd nummer bewijst echter niet dat het voor btw is geactiveerd of aan de vermelde leverancier is toegekend.
Hoe zoekt u een onderneming op in de Kruispuntbank van Ondernemingen?
De KBO Public Search is een gratis overheidsdienst van de FOD Economie.
U kunt zoeken op ondernemingsnummer, naam van de onderneming of adres. Bij de raadpleging kunt u onder meer het volgende nakijken:
- De officiële naam van de onderneming of de naam van de zelfstandige.
- Het adres van de zetel en eventuele vestigingseenheden.
- De rechtsvorm van de vennootschap.
- De status van de onderneming en bepaalde administratieve datums.
- De geregistreerde economische activiteiten en de beschikbare hoedanigheden.
Vergelijk die gegevens vervolgens met de gegevens op de factuur.
Een andere handelsnaam wijst niet noodzakelijk op fraude: een onderneming kan een andere handelsnaam gebruiken dan haar juridische naam. Het verband tussen beide moet wel kunnen worden aangetoond.
Vraag uitleg voordat u het document goedkeurt als de status inactief is, het nummer bij een andere vennootschap hoort of de gegevens niet met elkaar lijken overeen te stemmen.
Een intracommunautair btw-nummer controleren met VIES
Bij een factuur tussen ondernemingen uit verschillende EU-landen is de controle van het intracommunautaire btw-nummer bijzonder belangrijk.
Wat is het VIES-systeem?
VIES, voluit VAT Information Exchange System, is het systeem van de Europese Commissie voor de uitwisseling van btw-informatie.
Met dit officiële hulpmiddel controleert u of een btw-nummer wordt erkend voor intracommunautaire handelingen.
In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, is VIES geen centrale databank met alle Europese ondernemingen. Het is een zoekmachine die de fiscale informatie raadpleegt die de nationale belastingdiensten van de lidstaten beschikbaar stellen.
De raadpleging is gratis en u hebt geen abonnement nodig.
Hoe gebruikt u de officiële VIES-tool?
U voert de controle rechtstreeks uit via het VIES-portaal van de Europese Commissie.
De werkwijze is eenvoudig:
- Selecteer het land dat het btw-nummer heeft toegekend.
- Voer het te controleren nummer in het gevraagde formaat in.
- Start de controle.
- Bekijk het resultaat dat het systeem teruggeeft.
- Bewaar of druk de bevestiging af als gedateerd bewijs van uw controle.
Afhankelijk van de beschikbare gegevens voor het betrokken land kan VIES ook informatie over de juridische naam en het adres tonen of laten bevestigen.
Wat betekent een geldig of ongeldig resultaat in VIES?
| Resultaat | Betekenis | Aanbevolen vervolgstap |
|---|---|---|
| Geldig nummer | Het systeem erkent het nummer voor de betrokken handelingen | Vergelijk de identiteit en controleer de fiscale voorwaarden van de handeling |
| Ongeldig nummer | Het nummer wordt niet herkend in de geraadpleegde gegevens | Controleer de invoer en vraag de klant om bevestiging |
| Dienst niet beschikbaar | De controle kon om een technische reden niet worden afgerond | Probeer het later opnieuw of neem contact op met de bevoegde administratie |
| Onvoldoende identiteitsgegevens | Het resultaat bevestigt niet alle gewenste gegevens | Gebruik MyMinfin of vraag aanvullende informatie |
Een resultaat ‘ongeldig’ betekent niet automatisch dat de onderneming fictief is. Het nummer is bijvoorbeeld mogelijk niet geactiveerd voor intracommunautaire handelingen of de registratie is nog in behandeling.
Omgekeerd bevestigt een geldig resultaat niet dat een levering werkelijk heeft plaatsgevonden en geeft het niet automatisch het recht om zonder btw te factureren.
Een Europees btw-nummer controleren via MyMinfin
Wanneer VIES onvoldoende informatie geeft, biedt de Belgische FOD Financiën een aanvullende procedure aan via MyMinfin (FR).
Meld u aan en ga naar ‘Mijn interacties’. Kies vervolgens de aanvraag van een attest waarmee u de geldigheid van een Europees btw-nummer kunt controleren.
Deze dienst is bijzonder nuttig wanneer u de naam en het adres bij een nummer wilt laten bevestigen of meerdere nummers in één aanvraag wilt controleren.
MyMinfin aanvaardt ook een CSV-bestand om meerdere nummers te controleren. U kunt daarin het btw-nummer opnemen en, facultatief, de te controleren naam of het adres.
Voor een ondernemer, een administratieve dienst of een accountantskantoor vergemakkelijkt deze functie het beheer van grote aantallen klanten- of leveranciersfiches.
Welke vermeldingen zijn verplicht op een Belgische btw-factuur?
Om de geldigheid van een factuur te beoordelen, volstaat het niet alleen het btw-nummer te controleren.
Een zakelijke factuur moet de gegevens bevatten die nodig zijn om de handeling te identificeren en de fiscale behandeling ervan te bepalen.
De belangrijkste gegevens om te controleren
Bij een gewone factuur die aan de btw-factureringsregels moet voldoen, controleert u onder meer de volgende gegevens:
| Vermelding | Wat moet u controleren? |
|---|---|
| Factuurnummer | Uniek opeenvolgend nummer, gebaseerd op één of meer reeksen |
| Uitgiftedatum | Datum waarop de factuur werd opgesteld |
| Leverancier | Naam of benaming, adres en btw-nummer |
| Klant | Naam, adres en btw-nummer wanneer dat vereist is |
| Goederen of diensten | Aard, hoeveelheid of omvang van de prestatie |
| Datum van de handeling | Datum van levering of dienstverlening wanneer die afwijkt van de factuurdatum en moet worden vermeld |
| Maatstaf van heffing | Bedrag waarover btw wordt berekend, uitgesplitst per tarief of vrijstelling |
| Eenheidsprijs exclusief btw | Prijs exclusief btw van elk goed of elke dienst, vóór afzonderlijke aanpassingen |
| Btw-tarief en btw-bedrag | Toegepast tarief en bijbehorende belasting, behoudens bijzondere regeling |
| Prijsverminderingen | Te vermelden kortingen en rabatten wanneer die niet in de eenheidsprijs zijn opgenomen |
| Bijzondere regeling | Passende vermelding of verwijzing bij vrijstelling, verlegging of een specifieke regeling |
Voor vereenvoudigde facturen, bepaalde fiscale regelingen of bijzondere handelingen kunnen andere vereisten gelden.
In België moet u de nationale verplichtingen samen lezen met de Europese regels, waaronder artikel 226 van Richtlijn 2006/112/EG.
Elektronische facturatie: wat moet u sinds 2026 controleren?
Sinds 1 januari 2026 is gestructureerde elektronische facturatie verplicht voor de meeste B2B-handelingen tussen Belgische btw-plichtige ondernemingen.
Een per e-mail verstuurde pdf-factuur vervangt dus op zichzelf niet de gestructureerde factuur die vereist is voor handelingen die onder deze verplichting vallen.
Het Peppol-netwerk en het Peppol BIS-formaat vormen de standaardregeling. Een andere oplossing is mogelijk als de partijen onderling akkoord gaan en aan de Europese norm EN 16931 voldoen.
Er gelden echter uitzonderingen. De verplichting is niet op dezelfde manier van toepassing op verkopen aan particulieren of op internationale handelingen.
Raadpleeg voor de voorwaarden en uitzonderingen onze gids over elektronische facturatie in België.
Hoe controleert u de btw-berekening op een factuur?
Nadat u de onderneming en de vermeldingen hebt nagekeken, controleert u de bedragen.
Een fout op één regel is niet altijd meteen zichtbaar in het verwachte totaal, vooral wanneer er meerdere tarieven, kosten of kortingen meespelen.
Prijzen exclusief btw, hoeveelheden en tarieven controleren
Bereken bij een gewone factuur eerst de basis exclusief btw van elke regel:
Bedrag exclusief btw per regel = Eenheidsprijs exclusief btw × Hoeveelheid
Bereken vervolgens het btw-bedrag met deze formule:
Btw-bedrag = Maatstaf van heffing × Btw-tarief ÷ 100
Tot slot:
Bedrag inclusief btw = Maatstaf van heffing + Btw
In België zijn de belangrijkste tarieven 21 %, 12 % en 6 %. Voor bepaalde bijzondere handelingen bestaat ook een tarief van 0 %.
Het normale tarief is 21 %, maar het wettelijke tarief hangt af van de aard van de levering of dienst en de toepasselijke voorwaarden. Ga daarom na of het vermelde tarief gerechtvaardigd is voordat u de factuur opnieuw berekent.
Meer hierover leest u in onze gids over de btw-tarieven in België.
Voorbeeld: een factuur met twee tarieven controleren
Neem een factuur met twee groepen handelingen waarvoor de toepasselijke tarieven al zijn vastgesteld:
- Een basis van 200 € exclusief btw tegen 21 %.
- Een basis van 50 € exclusief btw tegen 6 %.
De controle geeft de volgende resultaten:
| Groep | Bedrag exclusief btw | Btw | Bedrag inclusief btw |
|---|---|---|---|
| Tarief van 21 % | 200,00 € | 42,00 € | 242,00 € |
| Tarief van 6 % | 50,00 € | 3,00 € | 53,00 € |
| Totaal | 250,00 € | 45,00 € | 295,00 € |
Voor deze handelingen, zonder andere aanpassingen, moet de factuur dus een totaal van 250 € exclusief btw, 45 € btw en 295 € inclusief btw vermelden.
Deze berekening toont aan dat de bedragen rekenkundig kloppen. Ze bewijst op zichzelf niet dat de tarieven van 21 % en 6 % wettelijk van toepassing zijn.
Onze calculator gebruiken om een factuur te vergelijken
Met de calculator op deze pagina kunt u de afzonderlijke regels van een factuur overnemen en de bedragen berekenen.
Vul per regel de omschrijving, de eenheidsprijs exclusief btw, de hoeveelheid en het btw-tarief in.
De tabel berekent de bedragen exclusief btw, de btw en de bedragen inclusief btw, gevolgd door de totalen van alle regels samen.
Alleen gehele hoeveelheden zijn toegestaan. Voor een prestatie met een gebroken hoeveelheid vult u de volledige basis exclusief btw in met een hoeveelheid van 1.
In de afzonderlijke vergelijking kunt u vervolgens de totalen op uw factuur invoeren. U ziet het verschil tussen het opgegeven bedrag en het opnieuw berekende bedrag.
U kunt één bedrag of meerdere bedragen vergelijken. Een leeg veld wordt niet als nul beschouwd. Het verschil is het opgegeven bedrag min het berekende bedrag: bij een opgegeven bedrag van 300 € en een berekend bedrag van 295 € verschijnt +5 €.
De tabel aanvaardt maximaal 100 regels en gehele hoeveelheden van 1 tot 10 000. De btw wordt per regel afgerond. Negatieve prijzen zijn in deze tabel niet toegestaan: gebruik voor een creditnota met een bekend tarief de eenvoudige calculator.
U kunt de resultaten als CSV exporteren om ze zelf verder te controleren. Deze export is geen rechtsgeldige factuur en geen attest van fiscale goedkeuring.
De berekeningen in de tabel gebeuren in uw browser. De simulatieregels worden niet naar de server verstuurd.
Waarom wijkt het btw-bedrag enkele centen af?
Een verschil van één cent betekent niet noodzakelijk dat de factuur onjuist is.
Het verschil kan voortkomen uit de afrondingsmethode:
- Afronding per regel: de btw wordt op elke regel berekend en afgerond voordat de bedragen worden opgeteld.
- Afronding per tariefgroep: de bases waarop hetzelfde tarief van toepassing is, worden samengevoegd voordat de btw wordt berekend en afgerond.
Afhankelijk van de bedragen kunnen beide methoden licht verschillende resultaten opleveren.
Vergelijk eerst de berekeningsmethode en de afrondingsafspraak die op de factuur worden gebruikt voordat u besluit dat er een fout is.
Meer uitleg over deze verschillen vindt u in onze gids over het afronden van btw.
Kortingen, leveringskosten en andere bedragen
Een factuur kan ook vervoerskosten, commissies, handelskortingen of prijsverminderingen bevatten.
De behandeling van die elementen bepaalt welke maatstaf van heffing u moet gebruiken.
In beginsel maken bepaalde bijkomende kosten die met een levering of dienst samenhangen deel uit van de belastbare basis. Toegestane prijsverminderingen kunnen die basis verlagen.
Bij meerdere btw-tarieven moet u gemeenschappelijke kosten volgens een onderbouwde methode toewijzen aan de betrokken handelingen.
De calculator op deze pagina gaat ervan uit dat de bases exclusief btw al correct zijn vastgesteld. Hij bepaalt niet automatisch de fiscale behandeling van kosten en kortingen.
De regels vindt u in onze gids over de maatstaf van heffing voor btw.
Intracommunautaire btw: hoe controleert u een Europese factuur?
De geldigheid van het btw-nummer van een klant is bijzonder belangrijk wanneer een Belgische onderneming factureert aan een onderneming in een andere EU-lidstaat.
Maak daarbij onderscheid tussen leveringen van goederen, diensten en verkopen aan particulieren.
Een Europese B2B-factuur: wanneer geldt een vrijstelling?
Een intracommunautaire levering van goederen kan in de lidstaat van vertrek vrijgesteld zijn van btw wanneer aan de wettelijke voorwaarden is voldaan.
Controleer onder meer de btw-identificatie van de klant, het daadwerkelijke vervoer van de goederen naar een andere lidstaat, de beschikbare bewijsstukken en de aangifteverplichtingen.
Voor een Belgische onderneming zijn hierbij onder meer artikel 39bis van het Btw-Wetboek (FR) en artikel 138 van de Europese Richtlijn 2006/112/EG van belang.
Het VIES-resultaat is een belangrijk controle-element, maar vormt op zichzelf geen voldoende bewijs voor de vrijstelling.
Een factuur met verlegging van de btw
Bij bepaalde internationale B2B-handelingen is de klant de btw verschuldigd in zijn eigen land. Dat is het mechanisme van verlegging van de btw.
Voor veel intracommunautaire diensten die onder de algemene B2B-regel voor de plaats van dienst vallen, factureert de leverancier zonder btw van zijn eigen land en vermeldt hij de passende aanduiding, met name ‘Btw verlegd’.
Dit mechanisme geldt echter niet automatisch voor alle handelingen tussen twee Europese ondernemingen.
De aard van de dienst, de plaats van belastingheffing, de hoedanigheid van de klant en de uitzonderingen moeten worden nagekeken.
Verkopen aan particulieren en bijzondere situaties
Een particulier valt niet automatisch onder de behandeling die voor intracommunautaire B2B-handelingen geldt.
Afstandsverkopen van goederen, e-commerce en dropshipping kunnen onder bijzondere regels vallen, waaronder de éénloketregeling OSS.
Ook een factuur zonder btw betreft niet noodzakelijk een intracommunautaire handeling. Ze kan onder een vrijstelling, de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen of een andere specifieke regeling vallen.
Maak daarom onderscheid tussen het ontbreken van aangerekende btw, het toepasselijke btw-tarief en de fiscale hoedanigheid van de leverancier.
Waarom controleert u het btw-nummer van een klant of leverancier?
De controle helpt administratieve fouten, frauderisico’s en factuurcorrecties te beperken.
Ze is nuttig voor zowel een zelfstandige die zijn eerste factuur opstelt als een vennootschap die regelmatig Europese handelingen verricht.
Signalen die uw aandacht verdienen
Verschillende afwijkingen vragen om een bijkomende controle:
- Een ontbrekend of onjuist btw-nummer, of een nummer dat bij een andere onderneming hoort.
- Een vennootschap die in de KBO als inactief staat vermeld.
- Contactgegevens of een naam die niet duidelijk overeenstemmen met de officiële gegevens.
- Een factuur die naar een intracommunautaire handeling verwijst zonder onderbouwing van de fiscale behandeling.
- Een vermelding van btw-verlegging zonder samenhangende uitleg waarom die van toepassing is.
- Een onverwachte wijziging van de bankgegevens in combinatie met een dringend betalingsverzoek.
- Een factuur met hetzelfde nummer als een eerder document, zonder verklaring.
Geen van deze elementen bewijst automatisch dat er fraude is. Het zijn signalen die nader onderzoek vragen.
Neem bij twijfel contact op met de onderneming via een onafhankelijk kanaal, dus niet via de contactgegevens in het verdachte bericht.
Bewijs van de btw-controle bewaren
Bij belangrijke handelsrelaties is het raadzaam een bewijs van de uitgevoerde controles te bewaren.
Uw dossier kan onder meer de datum van raadpleging, het gecontroleerde nummer, het VIES-resultaat of MyMinfin-attest en de vergeleken identiteitsgegevens bevatten.
Dit bewijs is bijzonder nuttig om toe te lichten welke stappen u bij een intracommunautaire handeling hebt gevolgd.
Het vervangt de andere vereiste bewijsstukken niet, zoals vervoersdocumenten of boekhoudstukken.
In België bedraagt de algemene bewaartermijn voor facturen voor btw-doeleinden zeven jaar, te rekenen vanaf 1 januari van het jaar na de uitgiftedatum. In bepaalde situaties kunnen langere termijnen gelden, onder meer voor onroerende bedrijfsmiddelen.
Wat doet u als een factuur een fout bevat?
De oplossing hangt af van de aard van de afwijking.
Een fout in het adres of het btw-nummer vraagt niet noodzakelijk dezelfde aanpak als een fout in het bedrag, het tarief of de fiscale regeling.
Vraag de leverancier eerst om de juiste gegevens te bevestigen. Als een fiscale rechtzetting nodig is, moet er naargelang de situatie mogelijk een verbeterend document of een creditnota worden opgesteld.
Pas de bedragen op een ontvangen factuur niet zelf aan om de berekeningen te laten kloppen.
Gaat de fout over een bijzondere btw-regeling, een intracommunautaire levering of het recht op aftrek? Vraag dan eerst bevestiging aan uw accountant of de belastingadministratie voordat u de handeling regulariseert.
Raadpleeg ook onze gids over btw-creditnota’s (FR).